سلطان محمد ميرزا قاجار
177
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
گردنه مانند سرابالا و سرازيرى است . همهء دره محل زراعت ديم ، آخر گردنه [ 106 آ ] قدرى از راه دور ، ده كوچك پرباغ باصفايى است . اكثر اوقات اعراب در اين راه دستانداز [ ى ] مىكنند . خود قطيه ده آبادى است . در جلگهء كوچكى است كه اطرافش كوهستان است . اهلش مسلم [ اند ] . زراعت خيلى دارند . باغاتشان قدرى از آبادى دور است . كاروانسرا و مسجد بسيار خوبى دارند از سنگ تراشيده . آخر دره نزديك قطيه ، علامت آبادى بزرگى از قديم هست ، همه از سنگهاى بزرگ تراشيده . سنگهاى مدور بزرگ زيادى در اطراف آن آبادى ديده شد . هوايش ملايم [ و ] آبش شيرين هست . نابوك از قطيه الى نابوك هشت ساعت ، اول راه به قدر يك ساعت هموار ، آخر هموار و كاروانسرا خرابهاى است . بعد از آن از ميان دره عبور بايد كرد . پس از يك ساعت ، گردنهاى است سنگلاخ . بعد از گردنه به قدر يك ساعت درهاى است [ كه ] باز مىرسد به گردنهء ديگر . در پاى [ 106 ب ] گردنهء دوم كاروانسرا خرابهاى است . در سمت چپ راه دور از اين كاروانسرا خرابه ، ده كوچكى است ، باغات كمى دارد . بعد از دو ساعت ديگر در ميان دره ، تپهء بلندى است . بر سر آن بلندى كاروانسرايى است . اطراف كاروانسرا سكنه و آبادى دارد . بعد از سه ساعت ديگر راه وسيع مىشود . آبادى نابوك در آنجا واقع است . ده بزرگ آباد معتبرى است . كاروانسرا و مسجد و مناره دارد . باغاتشان زياد [ است ] . زراعت بسيارى دارند تمام ديم . روناس خيلى دارند . كوهستان است و سردسير . اهلش مسلم [ اند ] . حسا از نابوك الى حسا نه ساعت [ است ] . دو راه دارند . هنگام واهمه از اعراب از دامنه عبور مىكنند . چنانچه ما از راه دامنه آمديم . در وقت امنيت از جلگه مىروند . اول راه هموار و سنگلاخ [ است ] . پس از يك ساعت به ده آبادى